Powrót

Alergie skórne – rozpoznanie i przyczyny

Skórne objawy alergii wydają się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych wśród symptomów uczulenia. Mogą przybierać rozmaite formy, stanowiąc czynnik obniżający komfort codziennego funkcjonowania oraz zaburzający estetykę pacjenta. Towarzyszący im świąd, obrzęk, ból lub pieczenie dodatkowo potęgują odczuwany dyskomfort – warto wobec tego zastanowić się, jakie są przyczyny alergii skórnych oraz na czym polega ich różnicowanie i późniejsze leczenie.

Alergia objawy skórne – jak rozpoznać uczulenie?

Zdiagnozowanie uczulenia, manifestującego się na skórze może generować trudności, wynikające z podobieństwa objawów alergii do niektórych chorób o podłożu dermatologicznym. W związku z tym do prawidłowego rozpoznania uczulenia niezbędna okazuje się podstawowa wiedza medyczna, umożliwiające skuteczną i trafną weryfikację dolegliwości skórnych (4).

Do najczęściej spotykanych skórnych objawów uczulenia zalicza się pokrzywkę oraz wyprysk. Te manifestacje alergii okazują się najbardziej charakterystyczne, powstając w wyniku różnorodnych czynników uczuleniowych – zarówno w odpowiedzi na bezpośredni kontakt z alergenem, jak również po jego spożyciu lub wziewaniu (1). Warto zaznaczyć, że wykwity towarzyszące wypryskowi są wielopostaciowe – są to rumieniowo-zapalne pęcherzyki, strupki lub grudki, których występowanie charakterystyczne jest również dla innych chorób o podłożu dermatologicznym. W związku z tym wyprysk alergiczny może okazać się trudny do weryfikacji, co znacząco wpływa na skuteczność wdrażanej terapii (1,4).

Specyficzne alergie skórne – pokrzywka jako jednoznaczny objaw uczulenia

Kolejną typową dla reakcji alergicznych manifestacją jest pokrzywka – w przeciwieństwie do trudnego w procesie diagnostycznym wyprysku, stanowi ona wyjątkowo łatwą do rozpoznania dolegliwość. Charakterystyczne dla pokrzywki są bąble o barwie różowej lub białej, cechujące się zróżnicowaną wielkością – od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów. Zmiany te pojawiają się nagle, w wyniku kontaktu z alergenem i utrzymują się na skórze od kilku minut do kilku godzin. Pokrzywce towarzyszy silny świąd, może także wystąpić obrzęk naczynioruchowy. Jednak najbardziej specyficznym objawem okazują się bąble, umożliwiające szybką i trafną diagnozę dolegliwości (3).

Wobec choroby, jaką jest alergia skórna objawy mogą więc być różnorodne – ich rozpoznanie ułatwia weryfikacja ewentualnych alergenów, będących bezpośrednimi przyczynami powstania zmian skórnych.

Przyczyny alergii skórnych – mechanizm powstawania zmian oraz najczęstsze alergeny

Alergie skórne u dorosłych powstają zazwyczaj wskutek uczulenia na pokarmy lub leki – do najczęściej alergizujących czynników należą ryby, jaja orzechy, jak również niektóre warzywa i owoce. Warto pamiętać o dodatkach do żywności, które także generują powstawanie zmian skórnych. Do leków, będących alergenami zalicza się niesteroidowe preparaty przeciwzapalne, kwas acetylosalicylowy, penicylinę, jak również kodeinę i morfinę (3).

Alergia u dzieci objawy skórne generuje najczęściej w wyniku wprowadzania nowych pokarmów – z tego względu podczas rozszerzania dziecięcego jadłospisu zaleca się zachowanie czujności oraz stopniowe proponowanie nowych produktów. Umożliwia to szybką i jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa danego składnika pożywienia w dziecięcej diecie. Ewentualne uczulenie manifestuje się w postaci zmian skórnych, diagnozowanych często jako atopowe zapalenie skóry. U niemowląt choroba ta zajmuje najczęściej twarz oraz głowę, z kolei u starszych dzieci zmiany powstają w zgięciach łokciowych i kolanowych, na skórze szyi oraz rąk (1).

Warto wspomnieć, że w procesie tworzenia się zmian skórnych szczególną rolę odgrywa histamina, wyzwalana w organizmie w odpowiedzi na kontakt z alergenem. W związku z tym w przebiegu skórnych manifestacji alergii wdrażane są leki antyhistaminowe – ich zaletami są wysoka skuteczność, bezpieczeństwo oraz długi czas działania. Leki te znajdują zastosowanie w większości alergii skórnych, skutecznie obniżając świąd (2).

 

  1. Samochocki Z. Choroby alergiczne skóry – problem diagnostyczny. Część I – wyprysk. 2003 Jesień:33-44
  2. Nowicki R, Woźniak-Wakuluk M. Leki przeciwhistaminowe w alergicznych chorobach skóry. Forum Medycyny Rodzinnej. 2008;2(4):298–301
  3. Samochocki Z. Choroby alergiczne skóry – problem diagnostyczny. Część II – pokrzywka. 2003-2004 Zima:53-56
  4. Waszczykowska E. Choroby alergiczne skóry i różnicowanie. Przegląd alergologiczny. 2005;2(4):24-29