Powrót

Alergia pokarmowa u dzieci a zmiany skórne

Wprowadzanie do jadłospisu dziecka nowych produktów żywieniowych wiąże się niejednokrotnie z ryzykiem wystąpienia u niego rozmaitych reakcji alergicznych. Warto pamiętać, że jednym z objawów dziecięcego uczulenia na pokarmy okazują się zmiany skórne. Jak rozpoznać alergiczne objawy skórne u dziecka oraz jak postępować w przypadku uczulenia?

Czym jest i jak objawia się alergia pokarmowa u dzieci?

Alergię pokarmową można zdefiniować jako zespół objawów, występujących powtarzalnie u dziecka, w odpowiedzi na spożycie przez nie określonego produktu, będącego w danym przypadku alergenem – odpowiedzialne za pojawienie się objawów klinicznych są przeciwciała, mobilizowane przeciwko danemu składnikowi. Alergia pokarmowa u dzieci odnosi się najczęściej do mleka krowiego oraz jajek, jak również pszenicy. Występuje u około czterech, do ośmiu procent dzieci (1, 2).

Objawy uczulenia manifestują się często jako zmiany skórne – wśród nich popularne okazują się: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz atopowe zapalenie skóry (2).

Kiedy pokrzywka u dziecka oznacza alergię pokarmową?

Pokrzywka stanowi wysypkę, która pojawia się na skórze w sposób nagły, w reakcji na kontakt z alergenem. Charakterystycznym bąblom pokrzywkowym towarzyszy obrzęk skóry oraz jej zaczerwienienie. Specyficzny dla tego rodzaju manifestacji uczulenia jest świąd o zróżnicowanym nasileniu. W odniesieniu do pokrzywki, będącej wynikiem alergii pokarmowej zmiany pojawiają się w kilka minut do godziny od kontaktu z alergenem – wydaje się więc, że zweryfikowanie źródła wysypki w podobnym przypadku nie powinno sprawić trudności. Niezwykle istotne stają się również tak zwane reakcje pseudoalergiczne, które są konsekwencją uczulenia na dodatki do produktów żywnościowych – konserwanty, koncentraty zapachowe lub barwniki (2). Równie ciekawy wydaje się fakt powstawania zmian pokrzywkowych w wyniku wziewnego kontaktu z pokarmem (3).

Rozpoznanie alergii pokarmowej u dziecka wiąże się więc z koniecznością jego bacznej obserwacji – z tego względu zalecenia pediatryczne rekomendują wprowadzanie nowych pokarmów stopniowo, z zachowaniem określonego odstępu czasowego pomiędzy kolejnymi nowościami. Podobny proces rozszerzania dziecięcego jadłospisu umożliwia weryfikację ewentualnych alergii. Dodatkowo wysoce pomocna okazuje się specjalistyczna diagnostyka, oparta na testach skórnych i przeprowadzanych próbach prowokacyjnych – w ich wyniku możliwe staje się ostateczne zdiagnozowanie uczulenia u dziecka (1).

Jak ograniczyć alergie skórne u dzieci?

Zarówno pokrzywka u dzieci, jak i inne alergiczne zmiany skórne, w tym atopowe zapalenie skóry stanowią uciążliwą przypadłość. Warto wobec tego podjąć środki niwelujące powstawanie przykrych symptomów.

Wysoce istotna okazuje się dieta eliminacyjna, polegająca na rezygnacji z określonego produktu, będącego w danym przypadku alergenem. Podobne postępowanie może być wspomagane leczeniem farmakologicznym, należy jednak pamiętać o szczególnej istocie unikania uczulających produktów. Wśród leków ograniczających występowanie objawów alergii najnowszą propozycją okazują się leki przeciwhistaminowe (1). Stanowią one podstawę terapii przeciwalergicznej, będąc wyjątkowo bezpiecznymi i tolerowanymi przez dzieci. Cechując się działaniem przeciwzapalnym, oddziałują na procesy uczuleniowe zachodzące w organizmie małego pacjenta. Co ważne, leki drugiej generacji nie wywołują skutków ubocznych (4).

Z pewnością w przypadku małych dzieci podanie jakiegokolwiek leku powinno być poprzedzone konsultacją lekarską – terapia znosząca uczulenie musi być bowiem zaordynowana przez specjalistę, co znacząco wpływa na jej skuteczność oraz bezpieczeństwo. Należy równocześnie podkreślić, że w związku z niedojrzałością układu immunologicznego oraz pokarmowego małych dzieci, niektóre produkty żywieniowe mogą generować reakcje skórne, które nie zawsze jednoznacznie świadczą o alergii. Klasyfikacja obrazu klinicznego na podstawie ujawnianych symptomów powinna więc zostać poparta rzetelnym procesem diagnostycznym (2). Wyłącznie wtedy można uzyskać pewność o uczuleniu dziecka na dany produkt.

 

  1. Świerczyńska-krępa m. Alergia pokarmowa. Dostęp online: http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/57574,alergia-pokarmowa data dostępu: 16.02.2017
  2. Czarnecka-operacz m, sadowska-przytocka a. Alergia pokarmowa a choroby skóry u niemowląt i małych dzieci. Pediatria i medycyna rodzinna 2012;8(1):56-61.
  3. Rudzki e. Alergia pokarmowa w chorobach skóry. Alergia 2004; lato:5-7.
  4. Janerowicz d, polańska a. Czy leki przeciwhistaminowe są bezpieczne dla dziecka? Dostęp online: http://pediatria.mp.pl/lista/68154,czy-leki-przeciwhistaminowe-sa-bezpieczne-dla-dziecka data dostępu: 17.02.2017